de bessenbaron

bew_E.V._2015_01_31_589

 

De pestvogel, wie kent hem niet. De schoonheid onder de vogels. Ieder najaar is het weer een verrassing, komen ze wel….komen ze niet….de pestvogels! Deze prachtige gekuifde, mooi gekleurde zangvogel, afkomstig uit de taigabossen van Scandinavie en Rusland mag ik heel graag zien. Alleen die naam, pestvogel vind ik eigenlijk een belediging voor deze beauty. Zo dacht men vroeger van de pestvogel, dat het toch geen toeval kon zijn dat er nogal eens een pestepidemie uitbrak nadat in de winter grote zwermen gekuifde vogels, die men anders zelden of nooit zag, in de buurt van de huizen waren gesignaleerd. Niemand kon toen nog weten dat die eigenlijk zo vreedzame vogel niets met die gevreesde ziekte te maken had, maar door voedselschaarste in zijn noordelijk woongebied uitzwermde naar zuidelijker streken. Er is een Boheems schilderij uit ca. 1360 waarop Madonna en het kindje Jezus met een pestvogel in zijn hand afgebeeld staan. Kort daarvoor werd de streek geteisterd door de pest. Toch is het deze onwetendheid geweest, die er de oorzaak van is geweest, dat de vogel in Nederland de naam pestvogel kreeg toebedeeld. Ook zouden pestvogels oorlog brengen. Toen in 1618 de Dertigjarige Oorlog uitbrak, verschenen er pestvogels op het strijdtoneel. Men noemde ze ‘Kriegsvögel’. De Engelsen noemen hem “Waxwing”, wat zoiets  betekent als “met zegelwas bedrukte vleugel”. Deze naam klinkt al een stuk vriendelijker. Besvogel, Bessenpikker of Bessendief zou een mooiere naam zijn. Iemand noemde hem eens “Bessenbaron” wat ik eigenlijk wel de allersjiekste naam vind.

nou maak die foto nou

 

 

 

 

 

 

Pestvogels zijn vogels van de noordelijke bossen en houden zich bij voorkeur op in dichte naaldbossen met hoge bomen en een onderbegroeiing van besdragende struiken. Daarnaast worden ze ook regelmatig gesignaleerd aan de randen van moerassen en aan de oevers van rivieren, mits daar maar voldoende insekten aanwezig zijn.
Pestvogels zijn in staat om buitengewoon strenge en lange winters rond en boven de poolcirkel te overleven.
Maar als er in het hoge noorden weinig bessen te vinden zijn, zakken de pestvogels af naar het zuiden en komen ze nog wel eens bij ons terecht. Feilloos weten ze de bessenstruiken te vinden in onze woonwijken. Ik vraag me altijd af hoe dat werkt bij de Bessenbaron. Beleggen ze een vergadering, waarin het agendastuk “bessen zijn op” besproken wordt en dan op de tomtom een land wordt gezocht waar veel bessen zijn? Om dan vervolgens massaal de grens over te trekken? En dan vliegen ze boven ons bessenlandje, naar beneden kijkend, de sappige rode besjes aan de struiken in onze woonwijken blinken ze tegemoet en dan besluiten ze daar een tijdje te blijven om zich tonnetje rond te vreten en dan vervolgens op zoek te gaan naar de volgende plaats met sappige bessen? Wie het weet mag het zeggen.

In ieder geval zijn er jaren bij waarin er ware invasies zijn van de pestvogels. In winter 2006 werden er meer dan 8000 waargenomen en in winter 2010/2011 meer dan 3500 exemplaren. Grote groepen vliegen door naar Belgie en Frankrijk, gelukkig blijven er ook veel in ons land hangen. Zelden komen ze voor beneden de grote rivieren, maar soms zijn ze ook in Zeeland (in 2010 en 2012 grote groepen in Middelburg, Vlissingen en Terneuzen), of zelfs in Zuid-Limburg te zien. De meesten zijn te vinden op de Waddeneilanden en in Friesland, maar ook langs de kust in Noord-Holland en Zuid-Holland worden ze veel gemeld. Toch komen er ook jaren voor dat er maar een handjevol worden gezien. Soms arriveren ze in oktober/november, andere jaren in januari/februari om in maart/april weer te vertrekken naar hun broedgebied, waar zowel man als vrouw pestvogel in mei komvormige nesten bouwen in bomen. De hoogte waarop deze nesten worden gebouwd varieert van 1 tot 6 meter. Als nestmateriaal gebruikt de pestvogel veelal grote hoeveelheden twijgen. Het nest wordt bekleed met mos en vezels, waaraan verder nog gras en veren zijn toegevoegd. Een legsel bestaat meestal uit 3 tot 6 eitjes.  De pestvogel heeft meestal 2 legsels in een jaar. De eitjes worden ongeveer 14 dagen door het popje bebroed. Tijdens die periode wordt ze door het mannetje op het nest gevoerd. De jongen worden vrijwel naakt geboren en worden door beide oudervogels grootgebracht. Vooral in het begin bestaat het voedsel van de jongen voornamelijk uit insecten (eiwitrijk!). Als de jonge vogels ongeveer twee weken oud zijn verlaten ze het nest en worden daarna nog enige tijd door beide ouders gevoerd. In de zomer eten de vogels voornamelijk insecten, maar in de herfst en winter bestaat het menu voornamelijk uit bessen.

ik kan niet kiezen

 

 

 

 

 

 

In winter 2012/2013 was het ook weer raak. In Barendrecht was zeker een groep van 80 vogels neergestreken, in Oostvoorne snoepten ze van de bessen aan de maretakken (ook wel mistletoe of vogellijm genoemd) en tot onze grote vreugde hebben ze tot in april op de Sallandse Heuvelrug zich vol gegeten van de vossenbessen. Vele middagen hebben we daar doorgebracht.

bew_E.V._2013_04_03_6021

 

 

 

 

 

 

bew_E.V._2013_04_03_6096

 

 

 

 

 

 

Winter 2013/2014 was weer extreem rustig, maar nu, begin 2015 is het weer raak. Alhoewel de eerder genoemde aantallen bij lange na niet gehaald worden zitten er toch wat groepjes van 5, 10 soms 15 in Oostvoorne, Julianadorp en Lelystad. We waren al in Oostvoorne geweest en hebben daar wat foto’s gemaakt.

hier kan je zien hoe stroperig de poep is van de bessen van de maretak

hier kan je zien hoe stroperig de poep is van de bessen van de maretak

 

 

 

 

 

 

 

 

 

even uitrekken

 

 

 

 

 

 

 

 

In Lelystad zat een groep van ongeveer 14. Dus op naar Lelystad.

mooi uitzicht

poetsen

 

 

 

 

 

de linkse

of de rechtse

 

 

 

 

 

kan er net bij

een kale pestkop

 

 

 

 

 

als je nog één stap dichterbij komt dan…

even een stukje verderop kijken

 

 

 

 

 

 

mooi

ik kijk m’n ogen uit hier

 

 

 

 

 

mooi zitten

kuifje

 

 

 

 

 

een boom vol

 

 

 

 

 

 

 

 

Het verschil tussen man en vrouw pestvogel is volgens mijn vogelgids als volgt, ik citeer: “het vrouwtje heeft een smallere gele eindband op de staart , iets minder en kortere rode wasachtige aanhangsels aan de armpennen, iets minder wit en geel aan het einde van de handpentoppen en een aan de onderzijde iets minder scherp afgelijnde zwarte keelvlek”. Maar ik vind het moeilijk te zien. Wat ik wel zie is dat ze in een mum van tijd de struiken leegeten. Dit is goed te zien op dit filmpje wat ik maakte in Lelystad.

Doordat de pestvogel geen mensen gewend is zijn ze over het algemeen niet schuw. Met hun trillende, rinkelend roepje zitten ze boven in de boom om dan met zijn allen tegelijk op de bessen te duiken. In een mum van tijd werken ze een veelvoud aan bessen naar binnen om die net zo hard weer uit te poepen.

bew_E.V._2015_01_31_653

klik op de foto

bew_E.V._2015_01_31_639

klik op de foto

 

 

 

 

 

bew_E.V._2015_01_31_598

klik op de foto

bew_E.V._2015_01_31_589

klik op de foto

 

 

 

 

 

bew_E.V._2015_01_31_591

klik op de foto

klik op de foto

 

 

 

 

 

E.V._2015_01_31_637

klik op de foto

E.V._2015_01_31_642

klik op de foto

 

 

 

 

 

E.V._2015_01_31_630

klik op de foto

E.V._2015_01_31_574

klik op de foto

 

 

 

 

 

Hieronder het geluid van de pestvogel (opgenomen door Ruud van Beusekom)

http://www.xeno-canto.org/26604

 

Advertenties

3 thoughts on “de bessenbaron

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s